Cipele - tradicija i moda

Muzej u Prijepolju

Autorka izložbe: Draginja Maskareli, viša kustoskinja Muzeja primenjene umetnosti

Organizatori: Muzej primenjene umetnosti, Beograd i Muzej u Prijepolju

Ženska obuća sačuvana u kolekciji Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu datira iz perioda od prve polovine XIX veka, pa do naših dana. Prvi primerci obuće ušli su u muzej odmah po osnivanju, 1951. godine, sa zbirkom slikara i grafičara Ljube Ivanovića. Ova zbirka od 3.116 predmeta prikupljena je, najvećim delom, u periodu između dva svetska rata i svedoči o materijalnoj kulturi na Balkanu od srednjeg veka do prvih decenija XX veka.

U zbirci Ljube Ivanovića bili su sačuvani isključivo tradicionalni tipovi obuće koja se nosila kao deo gradske nošnje u XIX veku: papuče – terluci (MPU inv. br. 5456), mestve (MPU inv. br. 5454 i 5455) i hamamske nanule (MPU inv. br. 2214 i 5594). Papuče – terluke od crvene kozje kože iz XIXveka, kao i jedan par mestvi od žute kozje kože iz istog perioda (MPU inv. br. 5454), Ljuba Ivanović je nabavio na terenu u Prijepolju.

Prvi primerci evropske modne obuće otkupljeni su za kolekciju muzeja 1957. godine: čizme za šetnju iz 1914–1917. godine (MPU inv. br. 1993) i satenske cipele za veče napravljene oko 1927. godine (MPU inv. br. 1992).

Najveći deo kolekcije, oko 100 pari ženske obuće iz XIX i XX veka, prikazan je u muzeju 2013. godine na izložbi Ah, te cipele!. Pored toga, muzej učestvuje kao jedan od 22 partnera u međunarodnom projektu Europeana Fashion. U okviru ovog projekta, kolekcija ženske obuće Muzeja primenjene umetnosti dostupna je na portalu Europeana Fašion, zajedno sa oko 700.000 digitalizovanih predmeta iz oblasti mode iz fondova vodećih privatnih i javnih muzeja, arhiva i kolekcija iz dvanaest evropskih zemalja.

Na izložbi u Muzeju u Prijepolju, Cipele – tradicija i moda, izloženo je 22 para ženske obuće iz XIX i s početka XX veka, koja se čuva u kolekciji Muzeja primenjene umetnosti, kao i par mestvi sa kalošama iz kolekcije Muzeja u Prijepolju. Obuća je nošena uglavnom u Srbiji i regionu tako da šodno tome ona prati proces transformacije odevanja građanske klase na ovom prostoru tokom XIX veka, od tradicionalne orijentalne nošnje ka evropskoj modi.