Tašnice

Narodni muzej Pančevo

Kustos izložbe: Draginja Maskareli, viša kustoskinja Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu

Organizatori: Narodni muzej Pančevo i Muzej primenjene umetnosti u Beogradu

Od najranijih vremena, tašne su bile koristan dodatak odeći koji su nosili i muškarci i žene. Nastanku moderne tašne prethodio je kroz istoriju niz različitih tipova, od srednjovekovnih tašnica nošenih na pojasu, preko džepova XVIII veka, tašnica za nošenje knjiga i pribora za ručni rad, kao i tašnica za sitan novac XIX veka.

Emancipacija žena krajem XIX i početkom XX veka uticala je u velikoj meri na razvoj tašne kakvu nosimo i poznajemo danas. Značajnije učešće žena u poslovnom svetu i njihova povećana mobilnost doveli su do nastanka tašni većih dimenzija i različitih tipova, od poslovnih i putnih, do ručnih tašni za dan i elegantnih tašnica za veče.

Važan deo istorije tašne čini i njen sadržaj, koji se vremenom menjao. U tašnama su se do danas zadržali novac, šminka i maramice, dok je pribor za ručni rad nestao, jer su žene odavno prestale da vezu u društvu. Vremenom su u tašne stizali novi predmeti: papirnim i metalnim novčanicama pridružile su se kreditne kartice, asortiman šminke se vremenom povećavao, a platnene maramice, ručno ukrašene vezom, zamenjene su pakovanjima papirnih. Nekadašnje mesto pribora za ručni rad zauzeli su različiti elektronski uređaji poput mobilnih telefona i tableta, dok su cigarete, koje su ušle u ženske tašne 1920-ih godina kao izraz ženske borbe za slobodu i jednakost, ponovo izbačene iz njih tokom poslednjih decenija, u skladu sa aktuelnim trendovima zdravog života.

Za razliku od cipela, koje vremenom poprimaju oblik stopala osobe koja ih nosi, tašna postaje projekcija ličnosti načinom na koji se koristi. Tašne sačuvane u zbirci Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu potiču iz perioda od druge polovine XIX veka do danas. Uglavnom su se nosile u Srbiji i regionu i deo su porodičnog nasleđa prethodnih vlasnika.

Izložba Tašnice (iz XIX i s početka XX veka iz zbirke Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu) predstavlja 33 tašne koje se čuvaju u zbirkama Odseka za tekstil i kostim i Odseka za metal i nakit Muzeja primenjene umetnosti. Reč je o tašnama iz XIX i prvih decenija XX veka različitih tipova i namene: tašnicama za sitan novac, tašnama sa priborom za ručni rad, ručnim i večernjim tašnama i tašnicama za pozorišni dvogled. Izloženi predmeti prate razvoj tašne u Srbiji, pružajući uvid u različite materijale i tehnike izrade, kao što su metalna mreža, perlice, koža, heklanje ili vez kosim bodom (petit point).

Tašna sa priborom za ručni rad

Austrougarska, Beč, kraj XIX veka; koža, metal, rips; 8×14,5×6,5 cm; MPU inv. br. 16142 Prema natpisu na sveščici u unutrašnjosti, tašnicu je nepoznatoj osobi u Beču 1900. godine poklonila princeza Jelena Karađorđević.

Tašna sa priborom za ručni rad

Tašna

Srbija, oko 1880; muslin, briselska čipka, til, perle, šljokice; vez; 24×22 cm; MPU inv. br. 1953

Tašna za pozorišni dvogled

Francuska, početak XX veka; koža, metal, staklo, kost; tašna: 6×10 cm, dvogled: 4,5×8,5 cm; MPU inv. br. 15503 Pripadala je porodici Kolet Janković, supruge umetnika Dušana Jankovića.

Tašnica za sitan novac

Francuska, Pariz, kraj XIX veka; kornjačevina, sedef, metal, koža, svila; slikanje; 5×7 cm; MPU inv. br. 10986

Tašna za pozorišni dvogled

Francuska, početak XX veka; koža, metal, staklo, kost; tašna: 6×10 cm, dvogled: 4,5×8,5 cm; MPU inv. br. 15503 Pripadala je porodici Kolet Janković, supruge umetnika Dušana Jankovića.

Tašnica za sitan novac

Francuska, Pariz, kraj XIX veka; kornjačevina, sedef, metal, koža, svila; slikanje; 5×7 cm; MPU inv. br. 10986

Tašna

Srbija, početak XX veka; perlice, svila, gajtan, pamučni konac; vez; 25×21 cm; MPU inv. br. 9714 Poklon dr Radivoja Spiridonovića iz Beograda.

Tašna sa grbom Kraljevine Srbije

Južna Srbija, prva četvrtina XX veka; perlice; vez; 19×16 cm; MPU inv. br. 22734 Poklon Velislave i Darka Vidanovića iz Beograda.

Tašna

Početak XX veka; platno, vunena nit, metal, staklo, emalj; vez, livenje; 13×16 cm; MPU inv. br. 9982

Tašna

Austrougarska, Beč, oko 1918; platno, vunena nit, metal, staklo, emalj; vez, livenje; 17×19×8 cm; MPU inv. br. 22635 Pripadala je majci prethodne vlasnice, Ani Jevrić (r. Radivojević-Vačić) iz Beograda, supruzi Srbislava Jevrića, direktora Bankarsko-trgovačkog deoničarskog društva.

Tašna

Zapadna Evropa, prva četvrtina XX veka; srebro, safir; srebrna mreža, livenje; inicijali majstora: M?; uvozni žig za srebro Kraljevine Jugoslavije; 21×12 cm; MPU inv. br. 9698 Poklon dr Radivoja Spiridonovića iz Beograda.

Tašna

Rusija, početak XX veka; srebro, safir, koža, ogledalo; livenje, graviranje; inicijali majstora: ЩV; 10,5×15 cm; MPU inv. br. 5282

Tašna

Rusija, početak XX veka; srebro, safir, koža, ogledalo; livenje, graviranje; inicijali majstora: ЩV; 10,5×15 cm; MPU inv. br. 5282

Tašna

Austrougarska, Bosna, kraj XIX – početak XX veka; metalna nit, čoja, platno; vez; 13×18 cm; MPU inv. br. 15509

Snimak otvaranja izložbe